Sosyal medyada yeni dönem başladı: 15 yaş sınırı yürürlükte

Türkiye'de milyonlarca sosyal medya kullanıcısını ilgilendiren yeni dönem başladı. Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlanan ve 10 Ekim 2026'da Resmi Gazete'de yayımlanan "Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik", 1 Kasım 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi. Türkiye'den erişilebilen yerli ve yabancı sosyal medya platformlarını kapsayan düzenleme, çocukların dijital ortamda korunmasını amaçlarken hesap açılışından mesajlaşmaya, canlı yayınlardan reklamlara kadar birçok alanda yeni kurallar getiriyor.

15 YAŞINDAN KÜÇÜKLER HESAP AÇAMAYACAK

Yeni yönetmelikle sosyal medya platformlarının 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunması yasaklandı. Buna göre yaş sınırının altında kalan kullanıcıların yeni hesap açma talepleri kabul edilmeyecek. Platformlar, hesap oluşturmak isteyen kullanıcıların yaşlarını doğrulamakla yükümlü olacak. Yaş doğrulaması yapılmadan yeni hesap açılmasına izin verilmeyecek. Böylece kullanıcıların yalnızca beyan ettikleri doğum tarihine dayanarak hesap oluşturmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.

YAŞ DOĞRULAMASI E-DEVLET ÜZERİNDEN YAPILACAK

Yönetmeliğin 7'nci maddesi kapsamında yaş doğrulama işlemleri e-Devlet Kapısı aracılığıyla gerçekleştirilecek. Kullanıcının talebi üzerine Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından oluşturulan dijital yaş doğrulama belirteci, hesap açılmak istenen sosyal medya platformuna iletilecek. Sosyal medya şirketleri bu belirteci kontrol ederek kullanıcının 15 ve 18 yaş sınırlarından hangilerini geçtiğini belirleyebilecek. Sistemde doğum tarihi, T.C. kimlik numarası veya açık kimlik bilgileri platformlarla paylaşılmayacak. Yalnızca yaş grubuna ilişkin doğrulama bilgisi aktarılacak ve elde edilen bilgiler başka amaçlarla kullanılamayacak. Yaş doğrulaması yalnızca www.turkiye.gov.tr adresi ve resmî e-Devlet uygulaması üzerinden yapılabilecek. Bunun dışındaki internet siteleri veya uygulamalar yaş doğrulama işlemlerinde kullanılamayacak.

MEVCUT HESAPLAR İÇİN SON TARİH 31 MART 2027

Düzenleme yalnızca yeni açılacak hesapları değil, mevcut sosyal medya kullanıcılarını da kapsıyor. Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce oluşturulan ve yaş doğrulaması yapılmamış hesapların kontrol edilmesi için sosyal medya platformlarına 31 Mart 2027 tarihine kadar süre verildi. Bu tarihe kadar mevcut hesapların en az bir kez yaş doğrulamasından geçirilmesi gerekecek. Kontroller sonucunda 15 yaşını doldurmadığı belirlenen kullanıcıların hesapları, ilgili kişilere bilgi verilerek kapatılacak. Hesabının kapatılmasına veya yaş doğrulamasının sonucuna itiraz etmek isteyen kullanıcılara ücretsiz başvuru hakkı tanınacak. İtiraz sonuçlanıncaya kadar hesaptaki içerikler ve kişisel veriler silinmeyecek.

15-17 YAŞ GRUBUNUN HESAPLARI GİZLİ OLACAK

Yeni düzenleme, 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşına ulaşmamış çocuklar için de önemli sınırlamalar getiriyor. Bu yaş grubundaki kullanıcıların hesapları zorunlu olarak gizli tutulacak. Platformlar, çocuk hesaplarını herkese açık hale getirme seçeneği sunamayacak. Çocuklar yalnızca takip ettikleri hesaplardan özel mesaj alabilecek. Diğer kullanıcıların çocuklara ait takipçi ve takip edilen listelerini görüntülemesi engellenecek. Ayrıca çocuk hesaplarına yönelik hesap önerileri, rehber eşleştirmesi ve mesajlarda görüldü bilgisi gibi özellikler de sınırlandırılacak.

CANLI YAYIN VE EKRAN GÖRÜNTÜSÜNE KISITLAMA

15-17 yaş grubundaki kullanıcılar sosyal medya hesaplarından canlı yayın açamayacak. Çocukların dijital ortamda izinsiz görüntülenmesi ve içeriklerinin paylaşılması risklerini azaltmak amacıyla ekran görüntüsü ve ekran kaydı alınmasını önlemeye yönelik teknik tedbirler de uygulanacak. Bunun yanında çocukların platformlarda daha uzun süre kalmasını teşvik eden ve davranışsal bağımlılık oluşturabilecek tasarım özelliklerine sınırlamalar getirilecek. Sürekli ekran kaydırma ve içeriklerin yeniden başa dönmesini sağlayan uygulamalar da bu kapsamda değerlendirilecek. Sosyal medya şirketleri, çocukları zararlı içeriklerden korumaya yönelik filtreleme sistemlerini ve koruyucu öneri ayarlarını uygulamakla yükümlü olacak.

ÇOCUKLARA KİŞİSELLEŞTİRİLMİŞ REKLAM GÖSTERİLEMEYECEK

Yönetmeliğin önemli başlıklarından biri de çocukların kişisel verilerinin korunması oldu. Sosyal medya platformları, 15-17 yaş grubundaki kullanıcıların kişisel verilerini davranışlarına dayalı profil oluşturmak veya kişiselleştirilmiş ticari reklam göstermek amacıyla işleyemeyecek. Çocukların dijital davranışlarına göre ticari içeriklerle hedeflenmesinin ve reklam amaçlı profillenmesinin önüne geçilmesi amaçlanırken, platformların çocuk kullanıcılar için yüksek düzeyde gizlilik ve güvenlik tedbirleri uygulaması gerekecek.

EBEVEYNLER KULLANIM SÜRESİNİ VE HARCAMALARI DENETLEYEBİLECEK

Yeni düzenlemeyle ailelerin çocuklarının sosyal medya kullanımını denetleyebilmesi için ebeveyn kontrol araçları sunulması da zorunlu hale getirildi. Bu kapsamda ebeveynler, çocuklarının hesap ve gizlilik ayarlarını kontrol edebilecek, sosyal medyada geçirdikleri süreyi takip ederek günlük kullanım sınırları belirleyebilecek. Sosyal medya üzerinden gerçekleştirilen satın alma, kiralama ve ücretli abonelik işlemleri ebeveyn onayına bağlanabilecek. Aileler, uygulama içi harcamalar için limit belirleyebilecek, ücretli işlemleri sınırlandırabilecek ve çocuklarının konum paylaşımı ayarlarını denetleyebilecek.

“ÇOCUK DOSTU DİJİTAL EKOSİSTEM HEDEFLİYORUZ”

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, 1 Kasım itibarıyla yürürlüğe giren düzenlemeye ilişkin sosyal medya hesabından açıklama yaptı. Yeni kuralların çocukların dijital ortamlarda güvenliğini artırmayı amaçladığını belirten Göktaş, 15 yaşını doldurmayan çocuklara sosyal medya hizmeti sunulamayacağını, 15-17 yaş grubundakilere ise yaşlarına uygun, ayrıştırılmış hizmet verileceğini ifade etti. Düzenlemenin çocukların üstün yararını esas aldığını vurgulayan Göktaş, sosyal medya platformlarına ebeveyn kontrol araçları sunma yükümlülüğü getirildiğini hatırlattı. Yeni açılacak hesaplarda yaş doğrulamasının zorunlu olduğunu, mevcut hesaplar için ise 31 Mart 2027'ye kadar geçiş süreci tanındığını belirten Göktaş, vatandaşları sahte doğrulama bağlantılarına karşı da uyardı. İşlemlerin yalnızca resmî e-Devlet kanallarından yapılabileceğinin altını çizdi. Çocukların güvenli şekilde yer alabildiği bir dijital ortam oluşturmak istediklerini kaydeden Göktaş, yeni düzenlemenin çocuklar, aileler ve toplum için hayırlı olmasını diledi.

SOSYAL MEDYA PLATFORMLARI YENİ KURALLARA UYMAK ZORUNDA

Yönetmelik, Türkiye'de faaliyet gösteren yerli ve yabancı sosyal ağ sağlayıcılarına çocukların korunması amacıyla teknik ve idari yükümlülükler getiriyor. Sosyal medya şirketlerinin yaş doğrulama altyapılarını oluşturması, çocuk hesapları için özel güvenlik önlemleri alması, kişisel verilerin korunmasını sağlaması ve ailelere etkili denetim araçları sunması gerekiyor. Yeni kurallarla birlikte çocukların sosyal medya kullanımında yaş sınırı, gizlilik, mesajlaşma, reklam ve ebeveyn denetimi alanlarında yeni bir uygulama dönemine geçilmiş oldu.