“Ata tohumlarında tescil ettiğimiz çeşit sayısını 49'a yükselttik”

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda Bakanlığı ile bağlı kuruluşlarının 2026 yılı bütçelerine ilişkin sunum yaptı. Bakan Yumaklı, “Geleneksel mirasımıza sahip çıkarak, ata tohumlarında tescil ettiğimiz çeşit sayısını 49'a yükselttik. Bunların 11'ini Tarım Kredi Marketlerde vatandaşlarımıza sunduk. 2026'da satışa sunacağımız ata tohumunu 24 çeşide ve 1 milyon pakete ulaştıracağız” dedi.

Üreticilere sağladıkları destek ve yatırımlarla, 2002'de 24,5 milyar dolar olan Türkiye'nin tarımsal hasılasını 2024'te 74 milyar dolara çıkardıklarını belirten Yumaklı, "Ayrıca bu dönemde tarım sektöründe ortalama yıllık büyüme oranı, Amerika'da 2,2, Rusya'da 1,4 ve Avrupa Birliği'nde 0,3 iken, ülkemizde yüzde 2,7 olarak gerçekleşmiştir" dedi. Türkiye'nin tarımsal hasılada 2002'de Avrupa'da 4'üncü, dünyada 12'nci sıradayken, bugün Avrupa'da 1'inci, dünyada 7'nci olduğunu dile getiren Yumaklı, Türkiye'nin tarım ve gıda ürünleri ticaretinde net ihracatçı olduğunu, 2024'te 32,6 milyar dolar ihracat gerçekleştirildiğini söyledi.

“AVRUPA’DA BİRİNCİ, DÜNYADA DÖRDÜNCÜ OLDUK”Bir önceki yıla göre dış ticaret fazlasını yüzde 57 artırarak 10,8 milyar dolara ulaştırdıklarını, son 23 yılda gıda ve tarım ürünlerinde dünya ihracatındaki payı 2 katına çıkardıklarını belirten Yumaklı, Türkiye'den 186 ülkeye 2 bin 218 çeşit ürün ihracatı gerçekleştirdiklerini vurguladı. Bakan Yumaklı, bitkisel üretimdeki gelişmelere değinerek, sertifikalı tohum üretimini 9 kat artışla 1 milyon 300 bin tona, sertifikalı fide-fidan üretimini 46 kat artışla 186 milyona çıkardıklarını söyledi. Türkiye'nin kendi ihtiyacını karşılamanın yanı sıra, 103 ülkeye ihracat yaparak, dünya tohum ticaretinde önemli konuma ulaştığının altını çizen Yumaklı, ülkenin meyve ve sebze üretiminde de Avrupa'da 1'inci, dünyada 4'üncü olduğunu ifade etti.

HAYVAN VARLIĞI HAKKINDA BİLGİ VERDİHayvan varlığındaki yaşanan gelişmeleri de anlatan Yumaklı, konuşmasını şöyle sürdürdü: "2024 yılında 2002'ye göre büyükbaşta yüzde 71 artışla 17 milyona, küçükbaşta yüzde 72 artışla 55 milyona ulaştırdık. Büyükbaş ve küçükbaş hayvan varlığında Avrupa'da ilk sıradayız. Bal üretiminde yüzde 28 artışla 96 bin tona ulaşarak, Avrupa'da 1'inci, dünyada 2'nciyiz. Kanatlı hayvan varlığımızı yüzde 53 artışla 384 milyona çıkararak, Avrupa'da 1'inci, dünyada 12'nci sıraya yerleştik" Yumaklı, son 23 yılda 9 kat artışla 577 bin ton su ürünü yetiştirdiklerini, ihracatı da 20 kat artışla 2 milyar dolara ulaştırdıklarını belirterek hem bugünün ihtiyaçlarını hem de geleceği gözeten 3 yıllık dönemler halinde güncellenen yol haritasını uyguladıklarını dile getirdi.

"ÇEŞİT SAYISINI 49'A YÜKSELTTİK"Kayıtlı üretici sayısının 2025 üretim yılında geçen yıla göre yüzde 2, üretim alanın ise yüzde 3 arttığını bildiren Yumaklı, "Bitkisel üretim planlamasıyla 3 yıllık dönem sonunda, hububat üretimini 39,7 milyon tona, baklagil üretimini 1,35 milyon tona, yağlı tohumlu bitkiler üretimini ise 5,2 milyon tona çıkaracağız" dedi. Bitkisel üretimde gıda arz güvenliğini güçlendirmek, yerli, kaliteli ve iklim değişikliğine dirençli tohum kapasitesini geliştirmek için AR-GE faaliyetleri ile diğer projelere devam ettiklerine işaret eden Yumaklı, şunları kaydetti: "Yurt içinde kullanılan sertifikalı tohumluğun, tahılda yüzde 45'i, baklagillerde yüzde 60'ı enstitülerimizce tescil edilen tohumlardan oluşmaktadır. İklim değişikliğine uyumlu, soğuğa ve kuraklığa dayanıklı olarak geliştirdiğimiz tohumluk çeşidimiz 82'ye ulaşmıştır. Geleneksel mirasımıza sahip çıkarak, ata tohumlarında tescil ettiğimiz çeşit sayısını 49'a yükselttik. Bunların 11'ini Tarım Kredi Marketlerde vatandaşlarımıza sunduk. 2026'da satışa sunacağımız ata tohumunu 24 çeşide ve 1 milyon pakete ulaştıracağız"

“ÜRÜN İHTİSAS HAVZALARI OLUŞTURACAĞIZ”TAKE Projesiyle, 2021-2024 yılları arasında 412 bin üreticiye 68 bin ton tohum, 102 milyon fide-fidan dağıttıklarını, 2025'te ise 100 bin üreticiye 14 bin ton tohum, 22 milyon fide-fidan temin ettiklerini dile getiren Yumaklı, "Tohum Gen Bankalarımız, 122 bin 750 materyal ile dünyanın en güçlü gen bankaları arasında yer almaktadır. 2026 yılında Bakanlığımızca geliştirilen yerli ve milli hibrit ayçiçeği ve mısır tohumlarını çoğaltarak üreticilerimizle buluşturacağız. İklim, toprak ve su kaynaklarını dikkate alarak ekonomik değeri yüksek olan ürünler için Ürün İhtisas Havzaları oluşturacağız" bilgisini verdi. Bakan Yumaklı, 2006-2024 yılları arasında 171 milyar lira, 2025'te ise 8 milyar lira kırsal kalkınma desteği verdiklerini ve bugüne kadar 284 bin istihdam sağladıklarını söyledi. IPARD III Programı kapsamında yerel yönetimlerin su, atık yönetimi ve diğer altyapı güçlendirmelerine yönelik 156 milyon avro bütçeli kırsal alanda kamu altyapı tedbirini 2026'da uygulayacaklarını anlatan Yumaklı, yüzde 60'a kadar su tasarrufu sağlayabilen bireysel sulama sistemlerine yüzde 50 hibe desteğinin devam ettiğini bildirdi. Bakan Yumaklı, ORKÖY projeleri kapsamında orman köylülerine geçen yıl yüzde 20'si hibe, kalan kısmı faizsiz olmak üzere 2 milyar lira, bu yıl ise 2,6 milyar lira destek sağladıklarını belirterek, "Önümüzdeki dönemde tarım sektöründe gençlere girişimcilik desteği vereceğiz. Tarımsal yatırım yönlendirme ve üretim geliştirme merkezi kuracağız" diye konuştu. Organize tarım bölgelerinin son dönemde büyük bir dönüşüm yaşadığına işaret eden Yumaklı, "7 Organize tarım bölgemizin 2026 yılında altyapılarını tamamlayacağız. Balıkesir'de, dünyanın en büyük jeotermal kaynaklı sera organize tarım bölgesinin ilk etabını 2026 yılı sonunda yatırımcılarımızın hizmetine sunacağız" ifadelerini kullandı.

“12 MİLYAR LİRA HASAR TAZMİNATI ÖDENDİ”Tarım sigortaları kapsamında geçen yıl 3,3 milyon poliçe düzenlendiğini ve 12 milyar lira hasar tazminatı ödendiğini dile getiren Yumaklı, bu yılın ekim ayı itibarıyla düzenlenen poliçe sayısının 2,8 milyon, ödenen hasar tazminatının ise 32,6 milyar lira olduğunu aktardı. Tarım Sigortaları Havuzuna (TARSİM) yönelik önemli yenilikler getirdiklerinin altını çizen Yumaklı, "2026 yılında kayısı, elma gibi 9 üründe temel sigorta paketi uygulamasına başlayacağız. Önümüzdeki yıl Parsel Bazlı Verim Sigortası uygulamasını ilk defa Tekirdağ'da başlatacağız. Böylece her üreticinin kendi tarlasındaki verime göre tazminat almasını sağlayacağız” değerlendirmesinde bulundu.

-