Edirne’nin Kirişhane Mahallesi’nde, Tunca Nehri kıyısında bulunan ve Osmanlı döneminin önemli mimari eserleri arasında yer alan Evliya Kasım Paşa Camii, kapsamlı restorasyon çalışmalarıyla yeniden ayağa kaldırılıyor. Edirne Valisi Yunus Sezer, Devlet Su İşleri (DSİ) yetkilileriyle birlikte tarihi camide yürütülen çalışmaları yerinde inceleyerek, gelinen son aşama hakkında bilgi aldı.
KUBBE RESTORASYONUNDA SONA GELİNDİ
Kasım 2024’te başlatılan restorasyon kapsamında caminin kubbesindeki onarım çalışmalarında sona yaklaşıldı. Tarihi yapının özgün mimarisinin korunması amacıyla sürdürülen çalışmaların yanı sıra çevresindeki kültürel mirasın da gün yüzüne çıkarılması hedefleniyor. Vali Sezer, incelemeleri sırasında caminin çevresinde ortaya çıkarılan tarihi yollar, rıhtım ve hazire alanlarıyla ilgili yürütülen çalışmaları değerlendirdi.
TARİHİ RIHTIM VE YOLLAR GÜN YÜZÜNE ÇIKACAK
Restorasyon yalnızca cami binasıyla sınırlı kalmayacak. Tunca Nehri kıyısındaki tarihi rıhtım, geçmişte camiye ulaşımı sağlayan yollar ve hazire alanının da düzenlenmesi planlanıyor. Vali Sezer'in DSİ yetkilileriyle gerçekleştirdiği incelemede, nehir çevresinde yapılması ön görülen yürüyüş yolları, park alanları ve peyzaj düzenlemeleri de ele alındı. Proje kapsamında kitap kafe oluşturulması da planlanıyor. Caminin çevresindeki yeniçeri mezar taşları ve tarihi kalıntıların korunarak ziyaretçilere sunulması, bölgenin kültür turizmine kazandırılması açısından önem taşıyor.
FATİH SULTAN MEHMET DÖNEMİNDEN GÜNÜMÜZE
Evliya Kasım Paşa Camii, Sultan II. Murad ve Fatih Sultan Mehmet dönemlerinde vezirlik yapan Kasım Paşa tarafından 1478 yılında yaptırıldı. Osmanlı klasik dönem mimarisinin erken örneklerinden olan yapı, kare planı, düzgün kesme taş duvarları ve tek kubbesiyle dikkat çekiyor. Caminin batı cephesinde bulunan güneş saati, yapının günümüze ulaşan özgün mimari ayrıntıları arasında yer alıyor. Banisi Evliya Kasım Paşa’nın mezarı da caminin haziresinde bulunuyor. Tunca Nehri üzerinden camiye gelenlerin kullandığı tarihi merdivenin basamaklarının büyük bölümü günümüze kadar ulaşırken, yapının son cemaat yeri ise zaman içerisinde yok oldu.
1908 DEPREMİ VE TUNCA TAŞKINLARINA DİRENDİ
Yüzyıllar boyunca doğal afetlerden etkilenen caminin minaresinin bir bölümü 1908 depreminde yıkıldı. Tunca Nehri kıyısındaki konumu nedeniyle sık sık su baskınlarına maruz kalan tarihi yapı, 1950 yılında ibadete ve ziyarete kapatıldı. Uzun yıllar boyunca çeşitli restorasyon projeleriyle gündeme gelen camide, bölgedeki su baskını riskini azaltmaya yönelik kanal çalışmalarının ardından Kasım 2024'te restorasyon süreci başlatıldı. Yaklaşık beş buçuk asırlık geçmişe sahip Evliya Kasım Paşa Camii'nin restorasyonunun tamamlanmasıyla birlikte, yalnızca tarihi bir ibadethanenin korunması değil, Tunca Nehri kıyısındaki kültürel mirasın da yeniden görünür hale getirilmesi amaçlanıyor. Caminin çevresinde planlanan yürüyüş yolları, park alanları, tarihi rıhtım ve kitap kafe düzenlemeleriyle bölgenin Edirne'nin yeni kültür ve ziyaret noktalarından biri haline gelmesi hedefleniyor.